Kraften

Fil. 3, 10. Kraften.

-          «Så jeg kan få kjenne – kraften av hans oppstandelse.»

 Her skal vi stanse litt for denne bibelske sannhet: Kraften i Jesu oppstandelse. Så jeg kan få - -  sier Paulus. Det var noe som ikke var selvfølgelig. Og prof. Ole Hallesby skrev om dette: «Den er en hemmelig kraft, den seirer gjennom nederlag.» Det er det motsatte av det vi tenker. For å forstå litt av dette, kan vi gå til Jesus og hans erfaring her på jorden.

1. Jesus gjorde dette.

Han opplevde det største ytre nederlag i denne verden da han døde. Døden er slutten på livet, og det var lett for tilhengerne hans å tenke: Er dette slutten på alt? Noen av dem hadde vært sammen med Jesus in over tre år. Noen mente trolig at en periode i livet var slutt og de gikk tilbake til det gamle jordiske livet. «Jeg har av sted for å fiske,» sa en. Vi går med deg, sa noen andre. Joh. 21, 3.

Likevel: Dette ble den største seier i denne verden, og det var begynnelsen på flere seire. For i døden knuste Jesus døden. Han brøt ned gjerdets skillevegg. Jesus viste seg som Gud og allmektig Herre. Jorden på Golgata skalv i Jesu dødsstund. Da var det han ropte: Fullbrakt. Ikke noe kunne stanse Jesus nå. Alt var jo ferdig.

Deretter kom hans legemlige oppstandelse. Det var en ny seier – og her er vi ved oppstandelseskraften. Han som var død, brøt dødens lenker og viste at han levde midt i døden. Til korinterne skrev Paulus noe om betydningen av denne oppstandelse, 1. Kor. 15. Alt avhenger av den. Uten Jesu seier over graven var alt det andre i kristendommen forgjeves og unyttig.

Jesus viste altså at han hadde denne kraften. Han fikk den av sin Far og brøt seg vei gjennom alt som stengte. For oppstandelsens kraft er det ingen hindring eller stengsel. Mesteren hadde gjort sin gjerning, alt var i orden. Nå skulle han tilbake til sin himmel for å tjene oss derfra. Det var til gagn for oss at han dro hjem. Da kan han være med oss alle  til alle tider uten begrensning. Det er også noe av kraften fra Gud.

2. Våre nederlag?

Paulus fletter seg selv inn i dette: så jeg kan få kjenne… Der er vi alle som kristne. Det gikk ikke alltid så lett og enkelt for Paulus. Han hadde sin strid og sine vansker og kanskje noen nederlag. Har ikke vi også det? Vi har tapt noen slag i livet.

Paulus sa: Så jeg kan få kjenne… Hvordan ble Paulus kjent med Jesus? Det står om ham da han kom til Damaskus: Se, han ber. Apg. 9, 11. Paulus hadde mye menneskelig kraft i sin forfølgelse av de kristne. Men nå var han knust. Paulus hadde møtt sin overmann. Nå hadde han bare tiggerbønnen igjen.

Og dit må også vi komme – i all vår kristendom og tjeneste og ytre seier. Vi må stadig møte overmannen. Og da blir bønnen noe ganske annet enn før. Paulus hadde bedt mye som fariseer. Men det var ord. Nå var bønnen blitt nød, og da kommer kraften. Der ligger hemmeligheten. I alt vårt strev er vi kraftløse så sant vi ikke er fattige.

Og hva er bønnen? Fortell ham alt. Ikke skjul noe eller pynte på ditt eget liv. Det gjelder tjenesten for Gud, kristenlivet – har det lykkes for deg? Og ditt indre gudsliv – livet med Gud ved hans nåde – hvordan er det?

Nå kan du legge det fram for Ham på nytt. Og bekjenne det du vet om og det du har glemt og kanskje det du ikke visste var synd. Når vi ser på vårt eget liv, blir vi fattige. Og slik skal det være, ellers har vi ikke bruk for nåde. Paulus sier en gang: Derfor vil jeg helst rose meg av min skrøpelighet 2. Kor. 12, 9. Og han legger til: for at Kristi kraft kan bo i meg. Disse to ting henger sammen: Jeg er liten – han gir meg kraften.

3. Arbeidet for Gud.

Guds rike er ikke som andre riker, det er et åndelig rike. For å kunne arbeide der, må vi også være små arbeidere. I denne tjenesten må vi si og erkjenne: Dette kan jeg ikke.

Misjon er ikke organisering og teknikk – selv om det også er med. Men det går galt om vi vil gjøre det i egen kraft og etter eget ønske. Da stoler vi på oss selv, og tjenesten kan lett bli rutine.

Paulus har noe å si også her. Til efeserne taler han slik: For dette evangelium er jeg blitt tjener – jeg den minste av alle de hellige. Ef. 3, 7-8. Ser du hvordan han betrakter seg selv også når det gjeler å tjene i Guds rike. Det også er nåde. Og til de kristne i Korint skriver han det samme: Jeg er den ringeste av apostlene, jeg er ikke en gang verd å kalles apostel. 1. Kor. 15, 9. Det er ydmykhet av høyt merke. Og til sin medarbeider Timoteus sier han: Blant syndere er jeg den største. 1. Tim. 1, 15. Paulus hadde nok møtte mange store syndere på sin. Men alt bleknet når han tenker på sin egen store synd: han hadde kjempet mot Guds Sønn, Jesus og hans venner.

Hele tiden er tanken denne: Jeg er ikke verdig, jeg kan ikke noe – selv om jeg kjenner Det gamle testamentet bedre enn mange andre. Guds rike er så stort og så hellig at jeg kan ikke gjøre noe der. Når han likevel er kalt av Gud til tjeneste, ser han bedre enn mange andre at alt må være nåde. Det er det vi også må se.

4. Dødsdagen vår.

Døden er slutten på alt her på jorden. Da betyr verden og dens rikdom ingen ting. Det smuldrer bort og vi har ingen ting igjen. For det naturlige menneske uten Gud er det bare mørke og evig død igjen. Vi kan ikke tenke oss inn i hva det blir eller forestille oss tilværelsen uten Gud og uten mulighet til å møte frelsen.

For Guds barn er det motsatt. Gud rekker ut sin hånd til deg på dødssenga, og han tar deg hjem til sin himmel. Gud gjør alt. Da blir det så klart at vi kan ingen ting gjøre. Vi er satt helt på sidelinjen i vår dødsstund. Det er Guds oppstandelses kraft som flytter oss fra dødens mørke dal og like inn i sitt rike. «Da blir det han alene og ikke meg og mitt…» Slik blir det ved en kristens dødsseng.

Og tenk etter: Slik er det egentlig hele livet! Når vi har overgitt oss i Guds hånd, er det han som handler med oss og gjør gjerningen.

Og til slutt: Graven er ikke det siste. Det kommer en oppstandelse for oss også. De som er i gravene og hører Jesus til, skal reises opp av mold og mørke. Da er også oppstandelsens kraft virksom, men på en ny måte for oss. Som Guds kraft reiste Jesus opp fra graven og døden, vil han gjenta samme prosess med de troende. Han sender sine engler ut for å hente alt Guds folk hjem. Og englene finner alle troende – om de er i graven, brent til aske eller på havets bunn. I oppstandelsen vil alle troende samles.

Da gjenstår bare ett spørsmål: Blir du og jeg med? Det finnes en vei: å følge Jesus i livet som Guds barn. Nå kan du komme og ta imot. Amen. 

Joh 4,1-54
Da nu Herren fikk vite at fariseerne hadde hørt at Jesus vant flere disipler og døpte flere enn Johannes 2 - dog var det ikke Jesus selv som døpte, men hans disipler - 3 da forlot han Judea og drog atter bort til Galilea. 4 Han måtte da reise gjennem Samaria. 5 Så kom han til en by i Samaria, som heter Sykar, nær ved det stykke land som Jakob gav sin sønn Josef; 6 og der var Jakobs brønn. Jesus, som var trett av reisen, satt nu der ved brønnen; det var omkring den sjette time. 7 En kvinne fra Samaria kommer for å dra op vann. Jesus sier til henne: Gi mig å drikke! 8 Hans disipler var gått bort til byen for å kjøpe mat. 9 Den samaritanske kvinne sier da til ham: Hvorledes kan du som er jøde, be mig, en samaritansk kvinne, om å få drikke? - for jøder har ikke samkvem med samaritaner. 10 Jesus svarte og sa til henne: Kjente du Guds gave, og visste du hvem det er som sier til dig: Gi mig å drikke! da hadde du bedt ham, og han hadde gitt dig levende vann. 11 Kvinnen sier til ham: Herre! du har jo ikke noget å dra op vann med, og brønnen er dyp; hvor har du da det levende vann fra? 12 Du er da vel ikke større enn vår far Jakob, som gav oss brønnen og selv drakk av den, han og hans sønner og hans fe? 13 Jesus svarte og sa til henne: Enhver som drikker av dette vann, skal tørste igjen; 14 men den som drikker av det vann jeg vil gi ham, skal aldri i evighet tørste, men det vann jeg vil gi ham, blir i ham en kilde med vann som veller frem til evig liv. 15 Kvinnen sier til ham: Herre! gi mig dette vann, så jeg kan slippe å tørste og å gå hit for å dra op vann! 16 Han sier til henne: Gå avsted, kall på din mann, og kom så hit! 17 Kvinnen svarte: Jeg har ingen mann. Jesus sa til henne: Med rette sa du: Jeg har ingen mann; 18 for du har hatt fem menn, og den du nu har, er ikke din mann. Der talte du sant. 19 Kvinnen sier til ham: Herre! jeg ser at du er en profet. 20 Våre fedre tilbad på dette fjell, og I sier at i Jerusalem er det sted hvor en skal tilbede. 21 Jesus sier til henne: Tro mig, kvinne! den time kommer da I hverken skal tilbede Faderen på dette fjell eller i Jerusalem. 22 I tilbeder det I ikke kjenner, vi tilbeder det vi kjenner; for frelsen kommer fra jødene; 23 men den time kommer, og er nu, da de sanne tilbedere skal tilbede Faderen i ånd og sannhet; for det er sådanne tilbedere Faderen vil ha. 24 Gud er ånd, og de som tilbeder ham, bør tilbede i ånd og sannhet. 25 Kvinnen sier til ham: Jeg vet at Messias kommer, det er utlagt: Kristus; når han kommer, skal han forkynne oss alt. 26 Jesus sier til henne: Det er mig, jeg som taler med dig! 27 Og i det samme kom hans disipler, og de undret sig over at han talte med en kvinne; dog sa ingen: Hvad vil du henne, eller: hvorfor taler du med henne? 28 Kvinnen lot da sin vannkrukke stå og gikk bort til byen og sa til folket der: 29 Kom og se en mann som har sagt mig alt jeg har gjort! Han skulde vel ikke være Messias? 30 De gikk ut av byen og var på veien til ham. 31 Imens bad disiplene ham og sa: Rabbi, et! 32 Men han sa til dem: Jeg har mat å ete som I ikke vet om. 33 Disiplene sa da til hverandre: Skulde nogen ha båret mat til ham? 34 Jesus sier til dem: Min mat er å gjøre hans vilje som har sendt mig, og å fullføre hans gjerning. 35 Sier ikke I at det ennu er fire måneder, så kommer høsten? Se, jeg sier eder: Løft eders øine og se markene, de er alt hvite til høsten! 36 Den som høster, får lønn og samler frukt til evig liv, forat både den som sår og den som høster, kan glede sig sammen; 37 for her er det et sant ord at en sår og en annen høster. 38 Jeg har utsendt eder for å høste det som ikke I har arbeidet med; andre har arbeidet, og I er kommet inn i deres arbeid. 39 Men mange av samaritanene fra den by trodde på ham for kvinnens ords skyld, da hun vidnet: Han har sagt mig alt jeg har gjort. 40 Da nu samaritanene kom til ham, bad de ham bli hos dem; og han blev der to dager. 41 Og mange flere trodde for hans ords skyld, 42 og de sa til kvinnen: Nu tror vi ikke lenger for din tales skyld; for vi har selv hørt, og vi vet nu at han sannelig er verdens frelser. 43 Efter de to dager drog han derfra til Galilea; 44 for Jesus vidnet selv at en profet blir ikke aktet på sitt eget hjemsted. 45 Da han nu kom til Galilea, tok galileerne imot ham, fordi de hadde sett alt det han hadde gjort i Jerusalem på høitiden; for også de var kommet til høitiden. 46 Han kom da atter til Kana i Galilea, der hvor han hadde gjort vann til vin. Og det var en kongens mann i Kapernaum, som hadde en syk sønn; 47 da han fikk høre at Jesus var kommet fra Judea til Galilea, drog han til ham og bad at han vilde komme ned og helbrede hans sønn; for han var nær ved å dø. 48 Jesus sa da til ham: Uten at I ser tegn og under, tror I ikke. 49 Kongens mann sier til ham: Herre! kom ned før mitt barn dør! 50 Jesus sier til ham: Gå hjem, din sønn lever! Mannen trodde det ord Jesus sa til ham, og gikk. 51 Da han nu alt var på hjemveien, møtte hans tjenere ham og fortalte at hans barn levde. 52 Han spurte dem da om den time da det var blitt bedre med ham; de sa til ham: Igår ved den syvende time forlot feberen ham. 53 Faren skjønte da at det var den time da Jesus sa til ham: Din sønn lever; og han trodde selv, og hele hans hus. 54 Dette var det annet tegn som Jesus gjorde da han var kommet fra Judea til Galilea.

Mannakorn frå GT.

Mannakorn:

Eitt vers frå kvart kapittel i Genesis – 1. Mosebok. Dei er og kjem også på Facebook.

Miniandaktar av Nils Dybdal-Holthe.

1) I begynnelsen skapte Gud himmelen og jorda. 1. Mos. 1, 1. Slik tek bibelboka til. Og me er ein del av Guds skaparverk, og ikkje av ei naturleg utvikling gjennom millionar av år. Gud sjølv laga oss. Han tala og det stod der. Det gir oss frimot og glede, for han har ein plan med det han gjorde. Livet vårt er ikkje tilfeldig, me er ein del av Guds plan.

2) Ordet i dag er frå 1. Mos. 2,17. Gud talar til dei nye menneska og seier: Du kan eta av alle tre, men ikkje dette eine. Han prøver dei om dei vil høyra og lyda orda hans. Gjer dei ikkje det, skal dei døy. Og Herren Gud held alltid ordet sitt. Det skjer det som Han har sagt uansett. Denne sida ved Guds ord må me og ta med oss, då vil han velsigna rikeleg.

3) Denne dagen vil eg visa eit vers frå 1. Mos. 3, 15: "Han skal krasa hovudet ditt, og du skal krasa hælen hans." Det er kalla det første evangelium. Jesus Messias skulle knusa slangen, medan slangen berre skulle skada hælen til Messias, dvs. hans menneskeliv. Det viser til Golgata, der vart grunnlaget for vår frelse ordna. Lat det vera ein grunntone gjennom denne dagen.

4) Den første ofringa finn me i 1. Mos. 4. Kain og Abel ofra, men dei var heilt ulike. Det eine vart godkjend av Gud, medan det andre vart vraka. Ikkje all gudsdyrking er ekte. Abel ofra i tru (Hebr. 11), han sett si lit til Gud. Berre den vegen fører fram. Det er slik nå og. Berre ved tru, sa Luther. Det er bibelsk tale.

5) I kap. 5, 24 i 1. Mosebok står det om Enok at han vandra med Gud. Det må vera uttrykk for eit godt og indre liv med Gud sjølv. Det er å leva i tru og få frelsa av nåde utan at me sjølve har fortent noko. Gud tok han til seg, står det. Han fekk koma heim til Guds himmel. Det er også vårt mål.

6) Noah fann nåde for Herrens augo, står det i 1. Mos. 6, 8. Han var den einaste i si tid som det er sagt om. Folket elles levde eit verdsleg liv utan Gud. Han hadde funne nåde, ikkje fortent det. Guds nåde er alltid gratis, og du får heile Guds rike som gåve. Nå ber han deg og om å slå lag med Noah – ved tru på Jesus.

7) Herren lét døra att, 1. Mos. 7, 16. Folket hadde synda, og då kom Gud med dom. Men han opna ein veg for sine: Dei kunne gå inn i arka. Berre dei rettferdige var der inne (v. 1). Berre Noah og hans familie. Då dei var komne inn, lukka Gud døra. Nådetida var slutt. Slik vil det ein gong bli i heile verda. Er du innafor då?

8) Noah bygde eit altar, står det i 1. Mos. 8, 20. Slik ville han takka og tilbe Gud for at han vart berga. Han brukte berre reine dyr og fuglar til offeret. Slik vil Gud ha det. Lat oss og byggja eit bønealtar der me bur, takka og tilbe Han for frelsa. Og så la livet vårt vera reint, alltid reinsa i Jesu blod og leva livet til Guds velbehag. Då er du på trygg veg.

9) I kap. 9, 13 seier Herren: Eg har sett bogen min i skya. Du har kanskje sett at profilbiletet mitt her på Facebook er eit vakkert landskap, med regnbogen over. Det er teiknet på Guds truskap og pakt. Han seier i v. 11: Aldri meir skal det koma ein vassflaum og øydeleggja jorda. Når du synes alt er tungt og motgangen svær, skal du ”sjå” på regnbogen og hugsa lovnaden Gud gav. Løftene kan ikke svikte.

10) I 1. Mos. 10 finn me ei slektstavle for Noah sine tre søner. Jødane har alltid vore nøye med å føra slektsregister. Dei måtte vie at dei var jødar og kva stamme dei høyrde til. I denne lista finn me m. a. Shem. Etter han har semittane namnet sitt, m.m. jødane. Han er kalla stamfar til alle Ebersborna, det er hebrearane, v. 21. Slik skulle me og vera nøye med vår slektstavle. Er me av Guds ætt?

11) Lat oss byggja ein og by og eit tårn, står det i 1. Mos. 11, 4. Dei ville gjera seg eit namn. Det var store tankar som låg bak. Babels tårn er bilete på at menneska vil vera store. Det er frukt av syndefallet. Så byggjer folk tårn på ulike måtar for å heva seg opp mot Gud. Då greip Gud inn og øydela menneska sitt verk. Det skal han gjera til slutt med alle folk.

12) I deg skal alle ætter på jorda velsignast, sa Herren til Abraham. 1. Mos. 12, 3. Han såg berre litt av denne velsigninga. Oppfyllinga kom først med Messias, Guds Son. Nå kan alle som trur på Kristus, få del i den største velsiginga som finnest: Frelse frå synd og tilgang til himmelriket. Me kan ikkje tenkja oss noko større. Eg må spørja: Er du av dei som er velsigna slik?

13) Dreg du til venstre, så dreg eg til høgre, sa Abraham til slektningen Lot, 1. Mos. 13, 9. Her viser han eit fint trekk som menneske og gudsmann. Abraham hadde fått lovnad på alt. Nå gir han den andre høve til å velja først. Mange tenkjer nok først på seg sjølv og kvar som batar oss. Bibelen er klar: Ingen må berre sjå på sitt eige, Fil. 2, 4. Det må vera målet vårt.

14) Melkisedek var prestekonge, 1. Mos. 14. Han er bilete på Messias og er nemnd i Salme 110, 4 og Hebr. 7. Han velsigna Abraham, og det var ei velsigning frå Den Høgste Gud, v. 19. Jesus er også vår øvsteprest som sona synda og vår konge som styrer alt. Ei stor velsigning me truande har fått, er syndeforlatinga. Han reinsar oss frå alt vondt. Du har vel teke imot det?

15) Mannakornet i dag er frå 1. Mos. 15, 6: ”Abraham trudde Herren…” Slik vart han rettferdig og frelst. Det var ikkje på grunn av ein einaste ting han sjølv hadde gjort, ikkje bøna, viljen til å leva rett eller offer. Nei, Abraham høyrde Gud tala, v. 1 og 4f. Og det trudde han. Det er vegen for oss og alle andre. Tru på Jesus, så blir du frelst. Apg. 16, 31.

16) Sarai sa: Gå inn til trælkvinna mi. 1. Mos. 16, 2. Her tek Sara saka i si eiga hand og har ikkje tid til å venta på Gud. Dermed var det synd. Det var ikkje slik Gud ville at ætta til Abraham skulle bli. Hagar sin son var Ismael, og frelseslovnaden var ikkje knytt til han. Det gjaldt Isak, han var fødd etter lovnad frå Gud. Det fylgjer aldri sann velsigning med å gå sine eigne vegar. Lat oss lytta til Guds ord, og fylgja det.

17) Eg vil gjera ei pakt. 1. Mos. 17, 2. Ei pakt er ein avtale. Somme gonger lovar begge partar å gjera sitt. Sjølve pakta er her einsidig. Gud skal gjera alt. Guds lovnad er stor. Abraham skal verta far til mange folk, og Gud skal vera deira Gud. Folket skal få Israels land til eige, står det. Det gjeld folket etter Isak, v. 21. Bibelen gir altså Israels folk rett til Israels land. Det ordet kan ingen ta frå dei.

18) I kap. 18 finn me Abraham i djup bøn for ein gudlaus by og eit syndig folk. Han ber igjen og igjen om at Gud skal spara byen, heilt ned til ti rettferdige. Og Gud sa: Då skal eg spara byen. Men så mange var det ikkje. Øydelegginga kom. Me som Guds born i vårt land ser gudløysa ikring oss kvar dag. Skal ikkje me be meir om land og folk? Vil du og be – sterkt for folket?

19) Røm for livet, 1. Mos. 19, 17. I  1930-omsetjinga stod det: Fly for ditt livs skyld! Det var engelen som ropte til Lot. Domen kom over Sodoma, vil du bli berga, må du røma nå! Det hastar. Lot svara fyrst: Å nei. Slik er det med mange nå også. Denne verda heng så fast i folk. Det åndelege får venta. Høyrer du ennå ein gong: Røm for livet, inn til Jesus. Der er ei ferdig frelse som ventar.

20) Abraham sa om Sara: Ho er syster mi. 1. Mos. 20, 2. Slik hadde han tala i Egypt og, kap. 12, 13. 15. Men det var ikkje rett. Dei var i slekt, men saka her er at ho var kona hans. Han brukte løgn. Han tenkte berre sine eigne tankar, v. 11. Herren vil me skal tenkja som han, og det er bibelske tankar. Våre tankar og vilje fører til synd og skam. Lat det vera ei åtvaring til oss alle nå.  

21) Herren såg til Sara, 1. Mos. 21, 1. Ho kunne ikkje få barn, og ho var gammal. Det såg vonlaust ut for dette ekteparet. Då greip Herren inn og gjorde eit under. Isak var frukta av det. Det er underleg når Gud grip inn, for han gjer ofte det umogelege. Då viser han at Han er Gud.

22) Abraham ofre vêren i staden for son sin, 1. Mos. 22, 13. Han var viljug å ofra alt for Herren. Då fekk Abraham sjå ein annan måte: Ei skulle ta Isak sin plass. Vêren døydde, men guten gjekk fri. Er ikkje det eit sterkt bilete på det Gud gjorde på Golgata: Jesus gjekk i døden i vår stad, vart vår ”stedfortredar”. Alle som trur på Jesu gjerning, blir frelst frå synd og dom.

23) Ein framand og utlending er eg, seier Abraham i 1. Mos. 23,4. Han kom frå eit anna land, men fekk Kana’an av Herren. Med oss er det på same måte. Som kristne vert me aldri heime her i ei syndig verd. Me er framande, på veg mot himmellandet. Lat oss aldri gløyma det!

24) Ved kveldstid gjekk Isak ut på marka for å ha ei stille stund, står det i 1. Mos. 24, 63. Han hadde vore ute på reis og kjende trong for stille. Difor fekk me også kviledagen, heilt frå skapinga av er den med. Lekamen og sjela treng eit pusterom for å overleva. Men den beste stille stunda for ein kristen er lønnkammeret! Gå inn der, sa Jesus. Mat. 6, 6. Kvilestunda blir ei møtestund med Gud.

25) Esau og Jakob var brør, men så ulike. Slik ringakta Esau fyrstefødselsretten, står det. 1. Mos. 25, 34. Han selde arven for litt mat. Vår ”rett” hjå Gud er å bli hans barn. Ofte ser me mange som ikkje bryr seg om det. Dei ringaktar Guds rike og søkjer denne verda. Moses valde heller å lida vondt enn å nyta synda ei kort stund. Hebr. 11. Det gjekk ikkje godt med Esau, Mal. 1, 2-3. Rom. 9, 13.

26) Isak grov opp att brunnane som Abraham hadde grave opp, 1. Mos. 26, 18. Filisterane hadde øydelagt dei. Vatn frå ein brønn var livsviktig for folket. Å fylla dei med jord var difor alvorleg og teikn på motstand. Isak hemna seg ikkje slik det ofte gjekk mellom heidningar. Tenarane hans tok fatt på nytt, og dei fann til og med nye kjelder, v. 19. Det er eit godt føredøme for oss.

27) Isak sa til Jakob: Målet høyrer Jakob til, men det er hendene åt Esau. 1. Mos. 27, 22. Jakob hadde lurt faren og med det synda. Han prøvde å vera ein annan enn den han var. Slik er hyklarane, dette ordet tyder skodespelar. Nå fekk han ein velsigning som broren skulle hatt. Han laug til og med for faren, v. 24. Og då levde han ikkje etter Guds vilje og plan.

28) Her er sanneleg Guds hus, sa Jakob i Betel, 1. Mos. 28, 17. Han er på veg til Mesopotamia, som faren hadde bede han om. Og nå får han eit møte med Gud som han aldri gløymde. Han såg himmelstigen og fekk lovnad om landet som Abraham hadde fått. På bakgrunn av synda hans var det rein nåde. Me er i grunnen i same båt. Me har ingen rett, men får alt som gåve av Gud.

29) Kvifor har du lurt meg? sa Jakob til Laban, 1. Mos. 29, 25. Han elska Rakel, men fekk søstera Lea. For å få Rakel måtte han tena sju år til. Han blei lurt av verfar sin, slik Jakob sjølv hadde lurt sin far, kap. 27, 36. Me må ofte betala for synder me har gjort. Det er ikkje straff i vår meining. Gud vil læra oss noko ved det, at synd er galt også reint menneskeleg.

30) Gud har dømt, han har høyrt bøna mi, 1. Mos. 30, 6. Slik talar Rakel. Ho hadde ikkje born, medan søstera fekk fleire. Ho trudde det skulle skje ved ei surrogatmor, som Abraham og Sara, 1. Mos.16. Men Gud kom også Rakel i hug og høyrde bøna hennar slik at ho fekk born, v. 22ff. og kap. 35, 17f. Dei skulle læra å venta på Guds time, det er ofte vanskeleg for oss.

31) Bryt opp no, 1. Mos. 31, 13. Tida var komen då Jakob skulle dra heim att. Det var ikkje lett. Han fekk strid med verfar sin om eigedomen. Men heim måtte han, det var i Kana’an han skulle bu. Difor gjorde han seg reiseklar, v. 17. Alle menneske er på reis gjennom livet. Spørsmålet er no om du og eg er reiseklar? Er me på veg til himmellandet? Jesus er vegen dit.

32) ”Eg slepper deg ikkje utan at du velsignar meg.” 1. Mos. 32, 26. Det var Jakob som kjempa med Guds engel. Og kampen er bøna. Han stridde med engelen og vann, skriv Hoseas. Han gret og bad om nåde, ja, han møtte Gud, står det. ”I bøna verkar Guds Ande, i bøna ligg Guds eiga kraft,” skriv Fjellstedt. Den vil eg ikkje sleppa frå meg, sa Jakob. Her kan me fylgja han. Då får me velsigning.

33) Jakob gav Esau gåver. ”For Gud har vore god mot meg, og eg har nøgda av alle ting,” 1. Mos 33, 11. Dei hadde vore fiendar etter Jakob sitt svik. Nå kappast dei om å hjelpa kvarandre. For Jakob var det uttrykk for Guds nåde. Gud hadde vore god trass i sviket hans mot far og bror. Også her er me i same båt som han: Frelst av berre nåde.

34) Ei underleg hending er omtala i kap. 34. Der er både synd og kjærleik omtala. Det gjeld Sikem og Dina. Hovdingsonen Sikem elska Dina, hjarta hang ved henne og han tale til henne i kjærleik, v. 3. Han tala til hjarta hennar, står det. Men han krenkte og vanæra henne. Det enda med svik og hemn og drap. Synd er ikkje Guds born verdig.

35) Gud tala med Jakob og ber han dra til Betel. 1. Mos. 35, 1ff. Jakob var viljug og gjekk. Og då sa han til husfolket: ”Få bort dei framande gudane som finst hjå dykk! Reinsa dykk og byt klede.” Og Jakob begrov avgudane. Ingen av oss kan leva med Gud på same tid som me har avgudar, jfr. 1. bodet. Synda og verda må bort og gravast ned. Det var då det otte over folket – når dei levde heilagt.

36) I kap. 36 er ætta åt Esau rekna opp. Det er broren Jakob si slekt som vart den bibelske. Esau var utafor. Men også han hadde samla seg mykje godt og husdyr. Landet var lite og husdyra mange, slik at det ikkje var plass til alle i Guds land. Difor for han til eit annan land, v. 6f. Guds rike høyrer Guds folk til, dei andre må vera i eit anna land! Guds rike og verda kan aldri sameinast.

37) Frå kap. 37 i 1. Mosebok handlar særleg om Josef. Det er ei fin og merkeleg soge. Han var særleg elska av far sin, og det fekk han motbør for.  Som om han kunne hjelpa for det! Brørne hans kasta han ned i ein brønn, og det var den visse død. Gud ordna det slik at det kom nokre handelsmenn som skulle til Egypt. Så selde dei broren og trudde alt var over med det. Men Gud har ein lang plan.

38) Dette kapitlet er ein parentes i soga om Josef. Det handlar om Juda sine søner. Her er også synd og lyst blanda saman slik det ofte er i menneskelivet. I kap. 49, 4ff finn me Jakobs velsigning og profeti om Juda. Kongane tilhøyrde denne stamma, og nett der finn me profetien om Fredsfyrsten, Messias. Det er døme på at alt er av nåde i Guds rike.

39) ”Korleis skulle eg då gjera så stor ein vondskap og synda mot Gud?” 1. Mos. 39, 9. Josef vert freista til synd av kona til Potifar. Men Josef er ein rettvis og gudfryktig mann. Det hende fleire gonger, men då flykta han. Potifar sette han i fengsel, men ”Herren var med Josef,” v. 21. Slik er det for ein som vil leva rett for Gud. Det kan kosta noko, men Gud er med.

40) Han gløymde Josef, kap. 40, 23. Å gløyma er svært vanleg, og det aukar visst på med åra. Her gjeld det Faraos munnskjenk som gløymde Josef då han sjølv kom ut or fengslet. Han var nok så oppteken av seg sjølv og sin nye stilling, at fangen Josef vart borte for han. Me kan óg gløyma, både den stille stunda med Gud og våre tidlegare vener. Det gjekk heile to år før munnskjenken minnest det. 41, 1 og 9.

41) Farao har to draumar. Josef skal tyda dei. Nå viser han seg audmjuk: ”Det står ikkje til meg, Gud skal gje eit svar,” v. 16. Om lag på same måte svara Daniel i Babel, Dan. 2, 34. Slik er det med alle sanne kristne. Me har ikkje noko i oss sjølve. Visdom og vit og kraft – alt er av Gud. Det er når me gir han all ære, at noko skjer i Guds rike. Gud kan berre bruka dei små.

42) Josef ”let som han var framand for dei,” 1. Mos. 42, 7. Josef kjende brørne sine att, men dei kjende ikkje han. Og han ville ikkje ennå visa kven han var. Han måtte prøva dei ei stund. Difor skjulte han seg for dei nå. Det hender Gud må gjera det med oss og. Han vil sjå om me vil vera hans born i sanning, både i vonde og gode dagar. Om du har motgong no, vil du snart sjå lys i tunellen.

43) ”Josef skunda seg bort, for hjarta hans brann av kjærleik til broren,” 1. Mos. 43, 29. Josef har ennå ikkje vist kven han var. No møtte han og Benjamin, heilbror hans. Då vart han gripen og makta ikkje meir. Han skunda seg bort og gråt. Tenk han skulle få oppleva det. Det utrulege hender nokre gonger, både menneskeleg og kristeleg. Og livet tek nokre gonger omvegar, slik me ser det.

44) ”Lat tenaren din vera att som træl,” 1. Mos. 44, 33. Josef set dei på prøve endå ein gong. No ville han at Benjamin skulle vera att medan dei andre reiste heim med kornet. Då står Juda fram og ber om at han kunne vera att – ”i staden for guten”. Han skjøna at faren elles ville ta det tungt. Gud vil prøva oss, om me er viljuge til å vera tenarar og ofra noko for andre.

45) ”Han såg vognene som Josef hadde sendt … og Israel sa: Eg vil fara av stad,” kap. 45, 27f. Jakob trudde ikkje at han skulle få sjå Josef att. Sønene prøvde å overtyda han om at Josef levde. Men hjarta var kaldt – heilt til han såg alle gåvene og vognene. Då vakna han. Det er ofte slik: Først når me høyrer evangeliet om Guds nåde, blir kallet klårt. Jo, ”Jesus vil ha alle, selv om niognitti var, innen folden…

46) ”Ottast ikkje for å fara ned … Eg vil sjølv gå ned med deg.” 1. Mos. 46, 3f. Jakob var nok ikkje så viss på om reisa ville lukkast. Han var gamal nå. Då tala Gud med han om natta og sa: Eg er Gud. Han trong ikkje ottast. Då fekk han óg forsikringa om at denne Gud ville vera med på reisa, heilt fram. Det same sa Jesus då han bad læresveinane om gå ut i verda som misjonærar.

47) Jakob og brørne fekk ”den beste del av landet,” 1. Mos. 47, 11. Det var i Gosen, v. 27. Josef viser omtanke for slekta si og vilje til å hjelpa dei. Nå hadde han makt til det. Far og brør skulle ha det beste som var i Egypt. Og slik hjelper Gud sitt folk. Me får det beste Gud har alt her i livet – med syndeforlating og barnekår og evig liv. Til slutt skal me for alltid bu i himmelriket. No betre finst ikkje.

48) ”Den Gud som var hyrdingen min frå eg vart til og til denne dagen,” seier Jakob på sjukelega då han velsigna Josef, kap. 48, 15. Slik hadde han opplevd livet. Heile tida hadde Gud vore der med hjelp, slik David song om seinare, Salme 23. Då Jesus kom omlag tusen år etter, kom han som den gode hyrdingen. Joh. 10, 11. Ved tru på han eig me hans hjelp kvar dag.

49) I kap. 49 har me Jakob sine ord og velsigning til kvar av sønene, dvs. stammane i Israel. I v. 28 står det så: ”Han velsigna dei, kvar av dei velsigna han med den velsigning som fall på han.”  I Guds rike får kvar av oss vår eiga velsigning. Alle Guds born får noko av Han, sjølv om ikkje alle er like. Lat oss læra å setja pris på og takka for nett det me får.

50) ”De tenkte vondt om meg, men Gud tenkte det til det gode,” 1. Mos. 50, 20. Josef seier det til brørne sine som hadde selt han til Egypt. Han var sendt i førevegen for å vera til hjelp for familien seinare. Slik handlar Gud ofte. Menneske gjer oss vondt. Men Gud vender det vonde til det gode i si tid. Det skjønar ikkje med alltid, difor er det viktig å vera tålsame.

I Guds kjærlighet.

Bli i min kjærlighet.

Johs 15, 9.

Vi strever med så mangt for å komme høyere opp og lenger fram i vår kristendom. Men det lykkes så lite, og så synker vi atter sammen i mismot, i lovtrelldom, i strev og tvil.

Tenk om vi hørte og fulgte disse Jesu ord: Bli i min kjærlighet!

Vær der med din tro, din synd og dine sår! Legg også alle dine byrder der, nåtid og framtid, dagen i dag og den dag du ennå ikke har sett. Det er den beste plass for oss alle i liv og i død. Det er også der vi skal være i all evighet.

Didrik Medhaug (svigerfar).

Før 1998.

Bordvers.

Bordvers

- etter maten.

Mel.: Jesus, du kjære, ta plass ved …

.

Takk for din nåde, og takk for ditt ord,

Takk for at vi kan gå mett fra vårt bord.

Hjelp oss å gå på den hellige vei,

Så vi kan samles hos deg.

8.1.09. ndh.


- før maten:
I troen på Guds gode ord,
vi smales nå til dekket bord.
Deg Gud til ære, oss til gavn,
så får vi mat i Jesu navn.
ukjent, mai. 2013.

H.E.Nissen: andakt.

Evangeliet er en Guds kraft til frelse.

Der er mange skyer på himlen. De mørkeste hviler over store dele af Guds folk og formørker åndelig erkendelse og klarsyn.

Vi har tidligere været få; men går vi bare få årtier tilbage, havde vi i langt højere grad fælles fodslag, end tilfældet er i dag, hvor der må kæmpes ikke alene udadtil i forholdet til verden, men også indadtil i de kristne organisationer.

Denne kamp gør mange sandhedsvidner tvivlrådige og modløse.

Men under uvejrshimlen er der grund til at standse op for det vidunderlige, at vi har evangeliet!

I århundrede efter århundrede har det bevist og stadfæstet sin kraft. Og det er i sandhed ikke en hvilken som helst kraft, der er tale om. Det er intet mindre end Guds kraft. Den rejser fra døde. Det har den gjort i hver eneste frelst synders liv.

På trods af et splittet Guds folk, er der også i dag nogle, der er genfødt og frelst ved evangeliet. I troen er de bærere af Guds frelsende kraft.

Denne kraft lever i magtesløshed. Den er skjult for både verden og vores fornuft. Den lever og virker dèr, hvor alt drejer sig om Jesus. Han er centrum og fylden i evangeliets kraftfelt. Derfor vil vi på ny se hen til ham - Guds lam på forsoningsbjerget. Blodet har ikke mistet sin frelsende magt. Halleluja!

Hans Erik Nissen

forkynner
DagenMagazinet. Her hentet fra Nyt-i-nattens nyhetsbrev.

Forsamlingen.

Vår forsamling – og de unge.

Av H. E. Nissen.

La oss ikke holde oss borte fra vår egen forsamling, slik son noen har for vane. Hebr. 10, 25.

Satan forsøker å gjøre oss kritiske overfor vår egen forsamling. Særlig setter han inn på tenåringer fra kristne hjem. Han prøver å skape motvilje ved å peke på eldre kristnes feil og at de tvilholder på det gamle og tilvante.

Det er sant at ikke alt i menigheten er som det skal være. Det er det ikke i et kristens hjem heller. Likevel skal vi verken forlate hjem eller menighet.

Foreldre skal lytte til barna sine, men det er ikke de unge som skal bestemme. Vi kan lære mye av de unge. De kan hjelpe oss så vi ikke stivner i former og tradisjoner. Men den åndelige kursen og linjen i en menighet skal settes av erfarne og modne kristne, som Gud og mennesker har betrodd denne oppgaven.

Det kan være vanskelig for de unge og bøye seg for det. De mener at fremtiden er deres. I skuffelse forlater derfor noen sin egen forsamling og prøver et annet sted.

I begynnelsen ser alt godt og lovende ut. Men tiden åpenbarer også svakhetene på det nye stedet. Det viser seg at ikke alt er bedre der. Derfor føler man seg heller ikke riktig hjemme i den nye sammenhengen. De møter ikke så ofte. Kanskje forsøker de et tredje sted, men resultatet blir det samme. Etter det glir de like stille ut av enhver menighetssammenheng.

Lyder Guds ord sant og rett i din forsamling, da er din plass der selv om det kan være mye du skulle ønske annerledes. Herren vil bruke deg der hvor han har satt deg. Som et lem i menigheten kaller han deg til å elske og tjene. Vær derfor trofast mot din egen forsamling.

(H. E. Nissen i andaktsboken: Ett er nødvendig, 10. sept.)

Gullkorn I.

Gullkorn fra Bibelen.

Små andaktar ut fra bibelske kjerneord.

Av Nils Dybdal-Holthe.

Del I.

1) Mat. 1, 21. Navnet Jesus.

Navnet Jesus står i en særstilling for alt Guds folk. Ingen ting kan sammenlignes med dette navnet, og vi synger ofte av et helt hjerte: Navnet Jesus må jeg elske, det har satt min sjel i brann.

Jesus betyr Herren (er) frelser, og det er nettopp hans oppgave og gjerning. Hele Bibelen sier at alle mennesker er synderer for Gud og derfor fortapt for all evighet. Ingen kunne frelse seg selv, og derfor måtte Gud gripe inn i den verden han selv hadde skapt. Han elsker den.

En eneste vei var mulig. Guds Sønn måtte gå til verden og være frelser. Derfor er navnet Jesus så kjært. Frelsen begynte i hans jordeliv og ble fullført i døden. Da han ropte: Det er fullbrakt, var synden sonet og betalt og ingen behøvde å gå fortapt.

Frelsen fortsetter hver dag. Han kaller på menneskene, søker de fortapte og ber dem komme til en ferdig fest. Når du sier ja takk og legger din synd og ditt liv i Jesu hender (for å si det kort), frelser han din sjel. Du blir fullstendig tilgitt og renset fra alt vondt, blir født på ny og får ditt eget navn skrevet i himmelen der Jesu navn allerede er.

En dag skal vi bli evig frelst hjemme hos Gud. Himmelen blir vårt evige hjem. Da skal vi synge en evig takkesang til ham for alt han gjorde. Og først da vil vi forstå det fullt ut.

Ha takk, o Jesus, for korsets smerte, for døden og for dine mange sår.

Der fikk jeg fred for mitt arme hjerte, og vinteren ble til en evig vår.

2) Mat. 1, 22. Det skulle oppfylles.

Jesunavnet er et nytestamentlig ord, men det har dype røtter i Det Gamle Testamentet. Det ligger skjult og gjemt der på samme måte som de dype sannheter i evangeliet. Men noen ganger stiger det fram med større styrke og klarhet enn ellers, og vi skjønner: Her taler profeten om Jesus.

Matteus sier flere ganger at en profeti i GT måtte oppfylles i Jesus. Slik kan vi vite at det ikke er løst snakk når det tales om Jesus som frelser. Og i denne sammenhengen er det Jesu fødsel det er tale om. Han var Guds Sønn, men kom som et menneske. Derfor måtte det et under til når han skulle fødes.

Så sier Bibelen: En jomfru blir med barn. Jesusbarnet skulle ha noen synd fra menneskene i seg selv. Han skulle og måtte være ren. Bare en fullkommen frelser kunne ta bort våre stygge og mange synder.

Og nå sier Bibelen at han var slik. Og han gjorde det vi burde ha gjort og levde et fullkomment liv for vår skyld.

3) Mat. 2, 8: Å tilbe Jesusbarnet.

Det er kong Herodes som sier dette til de vise menn fra Østerland. Han ville vite hvor barnet var, slik at han også kunne komme og tilbe det. Men mente kongen det han sa? Eller var det løgn og hykleri?

For det er farlig å si noe – og så mene noe annet. Det er ikke rett for Gud i noe tilfelle, men særlig alvorlig blir det i det religiøse.

Historien videre viser nettopp det. Herodes var en stor hykler. Han gav inntrykk av at han ville tilbe Jesusbarnet, men i stedet sendte han soldater for å drepe det. Og resultatet ble en masaker av små barn, v. 16.

Her står vi alle i fare. Nei, ikke så alvorlig som Herodes, det skal mye til. Men i vårt gudsliv og tjeneste for Gud kan vi komme til å si noe som ikke helt stemmer. Vi kan overdrive med sterke og store ord. Det gjelder både vår fortid og male ut synden grovere enn den egentlig var. Og det kan gjelde omvendelsen. Noen blir fristet til å gjøre den mer dramatisk enn det som skjedde.

Skal vi tilbe Jesus, må det skje i ydmykhet. I forhold til Gud og hans Sønn er vi alltid den minste. Og han kjenner oss fullt og helt slik vi egentlig er. ”Vi står for Gud som allting vet, og slår vårt øye skamfullt ned.”

Da er det godt av vi har en nådig Gud, som tar imot syndere og gir oss et nytt liv. Da har vi egentlig ikke behov for å pynte på oss selv. For da står vi kledd i den himmelske drakt. Og den er fullkommen.

4) Mat. 3, 2: Omvendelse.

Døperen Johannes begynner sin tjeneste med å formane folket til å omvende seg. Det er det første han sier. Og det var hans kall fra Gud, fordi folket var kommet på avveier. Ikke alle levde i ytre grove synder. Men mange hadde en åndelig hjertefeil. De var ikke lenger mest opptatt av Guds rike og å leve til hans behag.

Her er vi ved et kjernepunkt til alle tider: Er vårt liv i samsvar med Gud vilje og hans ord? Fornyelsen i gudslivet er ofte dette: Vi ser våre synder og nederlag i livet med Gud. Tjenesten er så skrøpelig, og ofte får mitt eget kjød overtaket og lokker meg til synd og svikt og gjør meg opptatt av verdslige ting slik at andaktsliv og bønneliv kommer i bakgrunnen.

Da kommer kallet fra Gud: Omvend deg. Og i omvendelsen skal du være ærlig og sann. Det er du ikke om du pynter på livet ditt og unnskylder de urette gjerninger. Du kan ikke skylde på arv og miljø og andre mennesker.

Det er du som står alene med ditt liv foran den hellige Gud. Han kjenner alt fra før. Men han vil at du skal si det som det er. Da blir det ryddet vei i hjertet for frelsen, v. 3.

”Da kommer Jesus med sin nåde og legge den på hjertets sår.”

5) Mat. 3, 15. All rettferdighet.

Jesus ble døpt av Johannes i Jordan-elva. Men Johannes var ydmyk og mente det ikke gikk an. Han var bare en synder og forstod hvem Jesus var.

Da sier Jesus: La det nå skje. For slik blir all rettferdighet fullbyrdet.

Det er et mektig ord. Jesus skulle bli døpt av en synder – for å ta alle synder på seg og sone dem for Gud. All synd skulle legges på Jesus, for at alle syndere skulle kunne bli rettferdige. Han skulle skaffe til veie en fullkommen rettferdighet for de urettferdige. Og dette var for alle.

”All rettferdighet” betyr at alle kan bli rettferdige for Gud ved troen, og at vi får en fullstendig og komplett rettferdighet. Den som tror på Jesus, blir fullkommen i Guds øyne. Det betyr ikke noe hvor urettferdig du er i deg selv og hvor lite verdig du føler deg. Alle dine synder er tilgitt og du blir ikledd Guds egen rettferdighet. Da vil du bestå for Gud i dommen. Med rette kan du synge allerede nå:

”Ren og rettferdig, himmelen verdig, ikke i deg, men i Jesus du er,” som Rosenius sier i en sang.

6) Mat. 4, 1: Fristet av djevelen.

Jesus ble en dag ført av djevelen ut i en ørken, der ville den Onde prøve ham og få ham til å synde ved å svikte Gud. Og det er alvorlig å møte djevelen. Han er sterk og listig.

Men Jesus bestod prøven. Hver gang den Onde kom med et forslag, svarte Jesus med et ord fra Bibelen. Guds ord ble våpenet han brukte for å seire. Jesus bad ham en gang om å gjøre stein til brød – for han var sulten og var jo allmektig! Det var ingen sak for Jesus å skaffe seg mat.

Da svarte Jesus med ordet fra 5. Mos. 8, 3: Mennesket lever ikke av brød alene, men av hvert eneste Guds ord, Mat. 4, 4. Livet er mer enn det jordiske. Sørger vi ikke for vårt åndelige liv, blir hele livet ødelagt. Guds ord må få den rette plass i livet vårt. Og der stod djevelen fast. For det er der han har sviktet mest av alt.

Vi blir også ført inn i slike situasjoner der djevelen prøver å få overtaket på oss.

7) Mat. 4, 17: Himmelriket er kommer nær!

Jesus begynte sin forkynnelse på samme måte som døperen Johannes. Han bad folket om å vende om. Det er grunnleggende i vår kristendom. Og begge legger til: Himmelriket er kommet nær. Det er en begrunnelse for at vi kan vende om og et varsel om en ny tid på jorden.

For himmelriket er Jesus. Der er han er, møter vi himmelen. Det er derfor vi kan synge: ”Eier du ham da eier du alt hva hjertet kan evig begjære.” Du trenger ikke noe annet eller noe mer, åndelig talt.

Så er det slik at når Jesus får bo i ditt hjerte og i ditt hjem, er du i himmelriket her på jorden. Det er ikke hele himmelriket og ikke bare her det er. Men du har opplevd og ser en flik av det her i tiden. Derfor er det godt å være en kristen.

Har du ikke kjent det?

Likevel er vi fremdeles på jorden – med alle dens plager og skavanker. Der er også det onde og Den Onde. Derfor er det ikke bare himmelrike å være en kristen. Vi blir plaget av synd og fristelser og motstand. Noen ganger er Den Onde riktig slem med deg, og du vet ikke sikkert hva du skal tenke og gjøre.

Da kan du tenke slik: Midt i dette negative, har jeg likevel himmelen! Den er her fordi Jesus er her etter sitt ord og løfte. Så løfter du tanker oppover: En dag skal det BARE være himmel. Det onde av alle slag er ryddet ut.

8) Mat. 4, 19: En menneskefisker.

Når Jesus kaller oss inn i sitt rike, er det ikke til et liv i sløvhet og likegyldighet. På en måte er kristenlivet hvile og trygghet og frihet fra alle gjerninger. Vi skal slippe å regne med oss selv når vi tenker på frelse og evighet. Da regner vi bare med Jesus.

Det store problemet er at ikke alle ser det eller har hørt om det. Noen er likegyldige, andre direkte motstandere. Kan Gud være likegyldig med dette? Og kan en som er født av Gud og blitt befridd fra all synd, være det?

Da Jesus kalte oss til frelse, var det ikke bare til et hvilehjem. Der skal vi også få være. Men han sa til Peter og oss andre: Finn fram fiskestanga og andre redskap – prøv å vinne noen for himmelen! Alle kristne skulle være menneskefiskere.

Derfor sa han: Følg meg! For Jesus var alltid ute etter å frelse noen. Alt han gjorde var preget av det. Han er den store offiseren som går foran som et godt eksempel. Vi er hans soldater, kalt inn i hans rike.

Skulle ikke vi følge vår Mester?

Han ber deg kanskje ikke om å reise ut som misjonær eller prest eller lekpredikant. Men han kaller deg helt sikkert til en sjelevinner. Da legger han så mange anledninger i din vei der du kan vise hvem du tror på – med eller uten ord. Og du skjønner nok hva jeg mener. Er du i Jesu følge nå?

9) Mat. 5, 3: Salige er de.

Her begynner Jesus sin store bergpreken. Den går over tre kapitler i Matteusevangeliet. Der står det mye nyttig for en kristen. Og mange sier de holder seg til Bergprekenen, men bryr seg ikke om det andre i Bibelen.

Har du lagt merke til hvordan talen begynner? Der står det noe om å være salig og hvem som er det.

Men hva betyr det å være salig? Er det en lykkefølelse eller et fullkomment liv som en helgen? – Jesus var jøde og vel kjent med Det gamle Testamentet. Og der brukes ordet salig i sin rette betydning. De første tilhørerne hans var også jøder, og de forstod snart hva han tenkte på når han flere ganger sier: Salig er den…

I Salme 1 ser vi tydelig hvem som er salig. Det er den som ikke lever som de ugudelige, men er kommet inn i samfunn med Gud og med hans folk. De kan verken gjøre synd eller være sammen med de gudløse. Det er slike mennesker Jesus beskriver i v. 3-11. Er det blant dem, da er du slik Jesus taler her. Du er liten i deg selv og sørger over dine mangler og feil. Du er ydmyk i forhold til både Gud og mennesker, og du våger å være saktmodig og lengte etter at rettferdigheten skal seire. Du vil gjerne ta deg av de som lir og trenger deg og lar ikke noe ondt få herske i hjertet. Det må være rent i Jesus blod – da er du lykkelig i livet. Du er fredelig i din ferd og vil gjerne leve slik at det blir fred, selv om du skal få motgang fordi du blir

Andakt:

Salme 149

Sangeren ber Israel å love Herren for den nåde og frelse han har gitt det, 1-4, og uttaler så sin faste forvissning om at det skal seire over sine hedenske fiender og straffe dem for hva de har gjort imot det, 5-9.

Lovsangen hører til i de frommes forsamling, v. 1. Og det er en ny sang på jord. Og da står det at Israel – Guds folk – skal få glede seg i Gud, v. 2. Han er både vår skaper og herre, og vi kan prise ham på mange måter. Den tryggheten som skaper en slik lovsang og takk, er at Gud har behag i sitt folk, v. 4.

Han elsker oss og har skaffet en herlig frelse til oss, og den pryder han oss med, v. 4. Tenk, Guds barn betyr så mye for Himmelens Gud at han har behag i oss. Han ser på oss med godvilje, for vi er hans verk både som skaper og frelser.

Lovsangen er et tveegget sverd, skriver han, v 6. Den jager bort synd og vondskap i hjertet, skriver Fr. Wisløff, og den virker utover med seier og framgang for Guds rike.

Mon vi ikke har glemt denne siden ved kristenlivet mange ganger. Lovsang til Gud har en veldig makt med seg. Men den må være ekte. Den er for de nedbøyde, står det, v. 4. Det er de som ser sin synd og har sin frelse alene i Jesus på grunn av hans død og forsoning. Og da har vi grunn til glede og stor fryd.

Andakter fra Salmenes bok

Vi skriver inn noen enkle andakter fra Salmene på denne bloggen nå. På grunn av at siste innlegg alltid kommer først i en blogg, begynner vi denne gang bakfra – fra Salme 150. Og så arbeider vi oss framover til begynnelsen. Til slutt blir det så sammenheng i denne rekken.

Salme 150.

Sangeren ber oss om å prise Herren på jorden og i himmelen for hans herlige gjerninger og hans storhet, 1. 2; Vi skal ofre til ham en fulltonende lovprisning, og alt som har ånde, skal ta del i den, 3-6.

I avslutningssalmen hører vi at alle og alt på jorden og i himmelen skal prise Herren. Salmen begynner og slutter med Halleluja. Ellers den en mektig oppfordring til lovsang.

Lovsangen skal skje i hans helligdom, for hans mektige gjer­ninger, med instrumenter av flere slag - og alt som har ånde skal love Ham.

Vi har noen ganger grunn til å sukke og klage, synes vi selv. Men i lys av Guds tanker om evigheten, er lovsangen bedre. Det er når vi ser bakover og omkring oss vi sukker. Serr vi oppover og framover, er det takk og glede.

Vi kan takk og prise Gud og synge Halleluja – både for syndens forlatelse, for barnekåret og for himmelhåpet – og mye, mye mer. Derfor takker vi Gud for dette Halleluja. Og Han skal ha all ære. Amen.

Salmer

Andakter over bibelske salmer

1) Salme 1.

Davids salmer begynner med å understreke at det er to slags mennesker i verden, v. 1-2.. Og de kan ikke forenes, åndelig sett. Guds barn er opptatt med Guds ord og bygger på det. Det gir mening i livet. Uten det, ville alt vært meningsløst for alle.

Den troende er lik et tre. Gud har selv plantet det i sitt rike, og frelst oss av bare nåde, v. 3. Det bærer frukt for Gud, slik han bare kan det. Jesus gjentar det i Johannes. 15. Og Paulus taler om Åndens frukt, Gal. 5, 22. Det er det indre åndelige liv med Herren. Bare den som har opplevd det, kan forstå hva det betyr.

Og Guds barn visner ikke. Vår Herre og Frelser gir oss ny næring hver dag så sant vi holder oss til ham. Og da vil livet lykkes, selv om det ser skrøpelig ut i våre egne øyne. Men Gud ser hvordan det i virkeligheten er. Alt det Han gjør, vil lykkes i hans øyne.

Slik er ikke verden. De som nekter Gud og ikke lar han styre livet, er tomme, åndelig sett. De har ikke virkelig livsinnhold, selv om de prøver så godt de kan med kunst og kultur og hjelpearbeid og hva det er. Det er til fånyttes sett fra himmelen.

Og de vil ikke bestå i dommen. De går uvegerlig mot undergang og fortapelse. V. 5-6. I den store dommen vil alt dette bli avslørt. Men da er det for sent å angre og skifte kurs. Derfor er det så viktig å gjøre det NÅ. Kom til Jesus i dag, heter det alltid. Amen.

Salme 119.

Førebels ligg andaktane frå Salme 119 nå på bloggen Spaces. Det skjer nå for å spara plass på denne bloggen. For å koma dit, trykk berre her.

Salme 119 - del B.

Salme 119. Andakter og artikler - del B.

Del VI. Waw – 41-48.

43. Din nåde og frelse.

41 Herre, la din nåde komme til meg, din frelse etter ditt ord!

Hele frelsesverket er bygt opp på nåde. Vi ser det allerede i Det gamle testamentet. Guds pakt med Abraham var en slik nådepakt der kallet og løftet var fra Gud. En slik pakt er ikke tosidig der både Gud og vi skal gjøre vår del. I en nådepakt er det bare Gud som handler.

I GT brukes ofte ordet miskunnhet ved siden av ordet nåde. Men det er i Det nye testamentet vi får en fyldigere og tydeligere forkynnelse av Guds nåde. Og det står altså skrevet i Guds bok. Frelsen av nåde er etter hans ord, som salmen sier her.

I Efeserne kap 2 skriver Paulus om vår syndige tilstand, hvor dypt og hjelpeløst vi var fortapt. Vi var døde i synden, sier han, og vi levde på denne verdens vis og var ledet og styrt av djevelens ånd. Vi gjordet det vår syndige natur (kjødet) ville, og det er aldri etter Guds vilje.

Men Gud er rik på miskunn, skriver han så. Han elsker oss og frelste oss ved å gi oss et helt nytt liv. Og det fortjente vi ikke. Vi kunne ikke gjøre noe som behaget Gud. Skulle vi bli frelst, måtte det bli som uforskyldtgave fra Herren selv.

Derfor er det nåde. Det er ikke av gjerninger som vi har gjort. De blir aldri gode nok. Så udugelige var vi at han måtte skape noe nytt, v. 10. Å skape er å lage noe av ingen ting, uten materiale slik Gud skapte verden.

Til sin venn Titus skriver Paulus at Guds nåde er åpenbart til frelse for alle mennesker, Tit. 2, 11. Det betyr ikke at alle mennesker blir frelst en dag. Men det ordet sier oss at alle som blir frelst, blir det av nåde. Der er ingen annen vei.

Og denne nåde taler han mer om i kap. 3. Vi var alle ulydige og syndere, men Guds godhet og kjærlighet ble åpenbart. Slik er Gud mot syndere. Så lenge nådens tid varer, har han ett ønske for oss: Vi må bli frelst. Vi har ingen rettferdige gjerninger, sier han. Alt det vi har gjort er tilsmusset og syndige for Gud. Derfor frelste han oss av nåde, ”etter sin miskunn”, slik at vi ble gjort rettferdige ved hans nåde. Den Hellige Ånd viste oss dette, gjenfødte oss og fornyet oss, står det.

Så er alt av Gud. La denne nåde komme til meg hver dag! Amen.

2. Mosebok - andaktar

Andaktar

frå 2. Mosebok

Av Nils Dybdal-Holthe

2000

32) Israel i naud. 2. Mos. 1.

Israel hadde det godt i lang tid, så lenge kongen kjende Josef og det han hadde gjort for folket. Ryktet om han har nok halde seg lenge.

Då kom ein ny konge, og han var ukjend med denne historia. Det kan ha vore Hyksos-kongen ikr. 1730 f. Kr. Då tok slaveriet til, og Israel fekk det vondt. Han tvinga dei til å bli trelar, v. 13. Hardt arbeid og lite mat var vondt. Verre vart det då alle guteborna skulle drepast.Dei skulle kastast i elva Nilen. Mange døydde i Israel då.

Dette kan stå som eit bilete på det slaveriet menneska er i under Djevelen og synda. Alle er syndarar og synda sin trel. Og det er eit hardt liv som endar i den evige død. Ve dei som ikkje kjem laus frå det.

Då hende noko. Jordmødrene hadde age for Gud, står det. Dei såg kva som heldt på å skje og at det ikkje var rett. Det var mot Guds ord og bod. Så gjekk dei til sivil ulydnad. I dag vil ein lett kunna tenkja på abort som døme og parallell. Jordmødrene fekk som oppgåve å drepa borna. Det kunne dei ikkje når dei trudde på Gud.

Som forklaring hadde dei faktisk ei naudløgn: dei jødiske mødrene er så sterke at dei har fødd før me kjem. Det viser at dei skulle ha drepe dei i mors liv før dei vart fødde. Så djupt kan folk falla. Men det er godt når det er nokre – om berre få – mødre og fedre som trur på den levande Gud og vågar å ta konsekvensen av det. Og Gud vil velsigna det folk som fylgjer hans bod. Korleis stiller du deg til det Herren Gud har tala?

* Sæle er dei som tek vare på hans vitnemål. Salme 119, 2.

33) Moses - Guds redskap. 2. Mos. 2.

Gud vel seg ut spesielle reidskap for å gjera spesielle gjerningar. Ikkje alle kan brukast til alt. Me har alle våre avgrensningar. Moses var ein slik reidskap i ei spesiell tid. Han skulle leie Israel ut or Egypt då folket heldt på å gå til grunne. Men Moses var uferdig som leiar i Guds rike. Gud måtte utrusta han og hjelpa han.

Som barn vart han berga ved eit under. Foreldra blei brukte av Gud til å gøyma han for domen. Men då han vart stor, valde han sjølv å gå Guds veg, Hebr. 11,23-27. Det er fint med ein god heim, men me må sjølv ta eit val og venda om. Etter ein mislukka freistnad på å hjelpa i eiga kraft, og 40 år i øydemarka, fekk han eit nytt og personleg møte med Herren ved tornebusken. Då var han 80 år.

Me prøver ofte å gjera alt på vår måte, og å hjelpa Gud. Det går aldri bra. Kjøtet forstyrrer alltid Guds planar og vilje, og han må stansa oss. Ofte fører han borna sine ut i einsemd og kamp for å læra oss noko viktig.

Når den rette tida kjem, og me er reide, leier han oss til tornebusken. Der møter me den levande Gud. Og i lyset frå den brennande tornebusken ser me oss ssjlve. Gud får gjera oss små og audmjuke. Då har me ikkje lenger stor tru på oss sjølve. Moses var viljug og ivrig då han gjekk i kjøtet. Men motet svikta då Gud kalla. Likevel gjekk han på Guds bod, for nå slo hjarta i takt med Guds hjarta.

Vår teneste blir aldri rett når me går i eiga kraft.

34) 2. Mos. 2. Israel si bøn og berging.

I si naud og fortviling ropte Israel til Gud. Dei sukka og klaga over treldomen, v. 23-25. Dette var ikkje død ritualbøn og vane. Bøna steig opp frå ei ufatteleg naud, og då vert det eit inderleg rop.

Då står det: Ropet steig opp til Gud. Han høyrde bøna og kom i hug pakta si med fedrane. Han visste kva som hende i Egypt. Guds folk si naud er ikkje ukjend for han.

Slik er han alltid. Me har òg ei opa telefonline opp til himmelen når nauda og lidinga pressar på - så vel som i gode dagar. Me kan alltid koma - og "slå på tråden", som me sa før.

Og han høyrer bøner og og svarar alltid etter sin vilje. Slik opplevde Israel det.

Guds svar vart Israels berging. Han ikkje berre høyrde dei, han såg til dei, står det - og han kjennest ved dei? Det er vår von. Det har lite å seia kven som elles kjenner oss, sjølv om det kan vera nyttig å kjenna viktige personar i visse høve.

Her er det himmelens Gud som ser korleis Guds folk har det. Og han kjennest ved dei. Det tyder at han tok imot dei og aksepterte dei, som Luther omset det. Han hadde omsorg for dei (KJN) og ga dei hjelp i rett tid.

Slik har Guds folk alltid opplevd Herren. Han sender hjelp når me treng den mest, og me opplever ei omsorg som ingen andre kan gi. Er du ein av dei som ropar til han? Han kan svara og hjelpa.

* "Gud hører bønner i dag som før, bønnen er nøklen til nådens dør."

35) 2. Mos. 3. Gud i Tornebusken.

Det var eit underleg syn Moses fekk denne dagen. Midt i arbeidet som gjetar møter han Gud, på ein ny måte. Han skjøna ikkje straks kven det var, ikkje før Gud tala til han.

Her er me ofte. Midt i livet og strevet møter Gud oss med sitt ord. Ikkje alltid ser me at det er han, det vart først klårt etterpå. Men han ville oss noko.

Her møter Moses den levande Gud, han som var frå gamal tid. Han var der då. Han var fedrane sin Gud: Abraham, Isak og Jakob trudde på den same Gud som Moses. Det gav styrkje i kallsoppgåva.

Og han møter den heilage Gud. Dra skoa av føtene, fekk han høyra. Det var uttrykk for vyrdnad. Moses skulle vera audmjuk og liten når han nærma seg Herren.

Kor mykje me har å læra! Han er like heilag og nidkjær nå. Og me skulle og burde syna same respekt som Oses, for me er like små. Me er på heilag grunn i slike stunder, for Gud er nær. Jesaja opplevde det same i templet Jes. 6), og me bør læra betre at Gud er heilag i vår tid.

Moses møtte også ein frelses-Gud denne dagen. Han kjende den nauda folket var i, og nå ville han fria dei ut, v. 8. Gud stig ned i vår naud og veit råd. Det viser at den heilage Gud også er ein kjærleg Gud. Han vil berga dei bortkomne og fortapte. Det viste han seinare ved å senda Sonen sin for å døy på ein kross. Det "fullbrakt" som lydde der, var eit rop frå Gud: Eg vil frelsa deg! Nå er porten open.

Har du gått inn der?

36) 2. Mos. 3. Gud og Guds folk

Tornebusken er eit bilete på Israel og Guds folk. Dei var i trengsel i Egypt og var i ein fortærande eld. Busken var liten og ringeakta, og nå stod den i lys loge. Var det ute med Israel? Ville Guds folk bli fortært og øydelagt der i trengsla?

Då såg Moses noko som undra han. Busken brann og brann, men brann ikkje opp. Det hadde aldri hendt før. Moses skjøna det kanskje. I alle høve fekk han sjå det seinare: Israel levde trass i all motgang.

Men denne gongen fekk han Gud ord på at det skulle vere slik. Gud ville fria folket ut og føra det til eit godt og vidt land.

Då trong Gud hjelp! Det er endå meir forunderleg. Den evige Gud treng svake og feilande menneske. Moses skulle gå til Farao som Guds sendebod.Alt dette har parallellar i vår tid. Me har den same Gud.

Kven var så denne Gud? Ville Israels folk tru at han kom som deira hjelpar? Og ville Farao tru?

Då kjem svaret. Guds evige namn er: Eg er den eg er. v. 14. Med det vil han seia: Han er den evige Gud, som var og er og blir. Han er utan byrjing og utan ende. Han er ikkje laga av menneske og ikkje skapt. Han har alltid vore og vil alltid vera. Difor er han uimotståeleg.

For å gjera det klårt for Israel og overtyda folket, skal han seia: Det er Jahve, den Gud fedrane trudde på. Då ville dei tru. Og det gjorde dei.

Nå er me her. Den same evige Gud er med oss slik at heller ikkje me går udner i synda og verda. Det har han vist ved å senda oss sonen sin.

37) 2. Mos. 4. Orsakingar

Moses tvilte på at han hadde eit spesielt kall som det han fekk ved tornebusken. Han kom med mange orsakingar, og han vegra seg for å lyda ordren. Her liknar mange av oss på Moses.Har ikkje me og sagt: Dette kan eg ikkje.

Først: Han var udugeleg, 3,11. Korleis kunne han gjera ei så stor oppgåve? Er det uttrykk for at han er audmjuk på rett måte, er det eit fint trekk eit menneske. Men har me ikkje ofte drege oss unna avdi me ikkje ville?

Dinest: Kven har sendt meg? Han kunne ikkje gå i sitt eige namn, 3,13. Dette viser ei fin utvikling hjå Moses.Han hadde vakse i nåde. Før hadde han nett gått på eiga hand, og det enda med drap. Det var nå Gud openberra sitt rette namn for han: Eg er. Jesus brukte det fleire gonger om seg sjølv.Joh 10 og 15. Det er for han me skal gå.

Deretter nemner Moses vantrua hjå folket. Dei ville nok ikkje tru han, ein vanleg mann! Då svara Gud med under. Han skulle bruka staven, eit teikn på makt og herrevelde. Farao skulle sjå at han var sendt av den Allmektige Gud.

Men Moses hadde endå ei orsaking: Han kunne ikkje tala godt nok. Sjølv om Herren sa: eg er med deg, ville han ikkje. Send kven som helst annan, var svaret. Då var det han fekk broren Aron som hjelpar. Mange har vore i same stoda og sagt: Eg kan ikkje gjera noko for Gud. Og Herren svara: Eg skal gå med og hjelpa deg. Kva svarar du då?

38) 2. Mos. 4,25. Blodbrudgomen

Moses er på veg til Egypt på livsverket sitt, kap. 4,24. Då vart han truleg sjuk og og heldt på å døy (Herren ville ta livet av han). Årsaka var nok at Moses hadde forsømt å omskjæra den eine sonen sin. Det var å bryta pakta med Gud, ein slik mann måtte døy. 1. Mos. 17,14.

Sippora, kona til Moses, redda han. Ho omskar guten med ein stein - det han burde ha gjort. Det var smertefullt og blod rann. Då seier ho: Du er ein blodbrudgom for meg. Då meinte ho: Eg måtte kjøpa deg (livet ditt fri) med blodet av sonen min. Det kosta blod å berga deg.

Den som bryt pakta med Gud, må døy. Og ingen kan til liv med Gud utan smerte. Guds ord skaper anger og smerte i sjela. Men det er naudsynleg for å bli frelst.

Moses vart frisk att og heldt fram med oppdraget han hadde fått. Kanskje sende han familien heim att, slik skriv M. Henry.

Dette høver godt på ein kristen. Me er syndarar og har brote pakta med Herren. Det fører til den evige død. Berre ein annan kunne berga oss ved sin død og sitt blod i vår stad. Gud sende sin eiegen son, og hans blod vart til soning for oss. Jesus er vår blodbrudgom, kjøpt med hans eige blod. Ved å tru på han er du berga. Då får du nytt liv. Men det kan kosta smerte å ta imot. Guds ord dømer samvitet og alt me er. Men dette er den einaste veg til frelse.

39) 2. Mos. 5. Lat folket mitt fara

I dette kapitlet får me høyra korleis Farao legg større plager og meir arbeid på Israels folk. Han avviser klagene deira, men Moses går til Herren.

Herrens ord til Farao var: Lat Guds folkfara! Dei skal halda høgtid. Det endelege målet var nok full fridom - det var Kana'an. Men første steg var å gå ut or Egypt, landet med treldom og harde plager.

På same vis er det med oss som lever i ei syndifg verd. Herren seier: Lat folket fara - inn i Guds rike.

Farao var hard i tanken. Det er ikkje erkjenning i at han seier at han ikkje kjende Israels Gud. Det er meir hykleri og forakt. Eit folk som var så elendig og var hans slavar, måtte også ha ein liten og vesal Gud, tenkte han. Gudane i Egpt måtte vera større, for hans rike var eit stort rike.

Slik tenkjer truleg mange vanlege menneske nå òg. Der det er mange "kristne" og dei viser att i samfunnet, vil folk lett tenkja at Gud er viktig. Men jo færre dei er, jo meir vil verda bli styrkt i den tanken at Guds ord er lite viktig. Det er same tanke som ligg under når ein klagar over naud og ulukker. Då spør dei: Kor er Gud? Og i Islam finn med same tankegang.

Det er ikkje alltid Gud svarar raskt på våre "kvifor". Moses hadde sine spørsmål, v. 22. Han måtte læra at Gud arbeider på langt sikt. Likevel fekk han svar, kap. 6,1. Herren skulle nok tvinga Farao med si makt.

Det kan han i dag òg.

40) 2. Mos. 6-10. Plager

Farao ville ikkje la Israel reisa ut or Egypt. Herren måtte tvinga han med harde midler. Difor sende han 10 plager over landet for å visa Farao at Herren var Gud og ingen annan.

Men mennesket lærer seint. Kvar gong ei ny plage kom, forherda Farao seg,og dermed tapte han gangsynet. Han såg berre sitt eige hat. Dei første plagene var mest til skrekk og åtvaring og var nok ubehagelige. Då det ikkje hjalp, sende Herren direkte fåre.

Når eit menneske seier nei til Gud fleire gonger og slik gjer seg sjølv hard, forherdar Gud dette mennesket.

Då har mennesket spotta Ånden sitt kall så lenge at det ikkje lenger kan bli frelst. Og her gjeldt det eit heilt folk der leiaren var gudlaus.

Farao erkjende synda - med munnen, og det vart snart gløymt. Men Gud tvinga han ved ytre ting til å ta ei avgjerd. Det skjedde trinnvis slik Judas tok litt kvar dag.

Og Moses i alt dette? Korleis var han? Han var tålsam, kom igjen og igjen - ikkje kald og dømande. Han tala sanninga utan å vera redd. Han slo ikkje av, men viste Farao dom og straff som ville koma ved eit nei. Slik var han eit føredøme på ein sann Herrens tenar.

Då siste plaga kom, var det eigentleg for seint for Farao. Det vart ein demonstrasjon på Guds endelege dom: død. Mon det snart er slik med Noreg?

41) 2. Mos. 11-12. Dom og frelse. Den første påske

Farao hadde synda mot Gud ved å nekta Israels folk å reisa ut. Og då kom Guds dom over Egypt.

Men han ville frelsa Israel - det var hans utvalde folk. Gud ordna nå ein veg til frelse for dei, og det var berre slik dei kunne bli berga. Denne første påske for Israel er eit talande bilete på korleis også me kan bli frelst.

Lammet er sentralt og naudsynleg. Uten det kunne ingen bli berga frå døden. Og det er bilete på Kristus, 1. Kor. 5,7; Joh. 1,29. Men lammet måtte døy. Det var stedfortredar for Israels folk. Den førstefødde i alle heimar måtte døy, sa Gud. I Israel skulle eit lam bli slakta, og slik gjekk Israel fri domen.

Kvar einskild måtte bruka blodet på si dør, v. 7. Elles var ikkje lammet til nytte for dei. Kvar familie måtte stryka blodet på dørstokkane. Då først var dei trygge når domen og mordarengelen kom. Det var altså berre blodet som kunne hjelpa dei. Alt anna var uvesentleg og nyttelaust.

Slik er også vår frelse. Me treng Jesu soningsblod på vårt hjarta. Det skjer ved å vedgå synda og tru på Jesus. 1. Joh. 1,1 og 9. Det er berre slike som kjem til himmelen. Åp. 7,14f.

Då Israels folk hadde strøke blodet på dørstolpane, var dei altså trygge. Om dei tvilte, kunne dei sjå på blodet. Då visste dei at Guds dom ville gå forbi dei. Det er også vår tryggleik.

Når Jesus kjem att, vil han henta dei for dei kjenner han. Men til den dagen får me eta lammet. Det er vår reisekost. Me treng denne åndelege maten kvar dag. Utan den er me ikkje reiseklare. I han har me utløysinga ved hans blod, forlating for syndene. Ef. 1, 7.

42) 2.Mos. 12-13-14. Vegen vidare

Etter utfriinga frå trelelivet i Egypt, skulle Israel ut på ei lang reis. Dei skulle til israels eige land, Kana'an. Og det som hende då kan stå som bilete på eit sant kristenliv. Alle kristne er på reis mot det himmelske Kana'an.

Først skulle dei eta lammet som reisekost, men dei måtte gjera det på ein bestemt måte. Og her kan me læra noko.

43) 2. Mos. 15. Moses sin lovsong

Israel vart vel berga over Raudehavet, eller Sivsjøen som ein del av den er kalla. Dei såg fiendane sokk i havet, og dei sjølve var trygge på andre sida. Moses er ikkje då fylt av verdsleg hat og skadefryd. Det er trongen til å takka som kjem for han. Difor syng han nå om det Gud hadde gjort. Kva var det?

44) 2. Mos. 16. Manna frå himlen

Israel er på vandring i øydemarka og opplever vanskar. Då knurra dei - for tredje gong. Me menneske har så lett for å knurra og klaga når motgangen kjem, slik Israel gjorde.

Denne gongen gjaldt det maten. Dei hadde ikkje brød. Då gjorde Gud eit under for augo deira og sende himmelbrød, manna. Men nå ville han prøva dei, om dei ville gå Guds veg. Spørsmålet for oss òg er dette: Vil me lyda Guds ord sjølv om det smakar lite?

Kva med Israel? Bestod dei prøven? Dei fekk nok for kvar dag, det var Herrens lovnad. Men dei skulle eikkje samla manna på sabbaten. Det var ein heilag dag. Kvar fredag skulle dei samla dobbelt for sin familie. Og det gjorde mange.

Men nokre gjorde slik dei sjølv meinte var best. Dei samla meir enn dei trong andre dagar og. Så slapp dei samla neste dag. Korelis gjekk det? Godkjende Gud menneska sine planar og tankar?

Nei. Maten rotna, var full av makk og lukta vondt, v.20. Gud hadde sagt dei skulle henta manna kvar arbeidsdag, og det han seier må skje. Det finnest ingen veg utanom Guds ord.

Slik må det òg vera i vårt trusliv: Me må henta noko nytt og friskt frå Gud kvar morgon! - Dette varde på heile reisa, heilt til dei stod ved grensa til Kana'an, v. 35. Josva 5,12. Slik er Jesus livsnaudsynleg for oss kvar dag på denne jorda.

Har du funne mat i dag?

45) 2. Mos. 17. Ved Refidim

2. Mos. 2 Vegen går vidare og folket opplevde mykje. det var ein Guds skule for folket. Denne gongen mangla dei vatn. Dei hadde opplevd det før òg, ved Mara, kap. 15.

Kvar gong Israel kom opp i vanskar, knurra dei og klaga. Det var betre i Egypt, var omkvedet. Tenk på kjøtgrytene der! Treldomen og slitet hadde dei gløymt. Fortida stod for dei som lys og lett.

Kor like er ikkje me ofte. Det skal så lite til før me klagar. Så tykkjer me alt var betre før, og at andre har det lettare enn oss. Dei timelege sorgene får oss til å gløyma Guds nåde og hjelp.

Kvar gong gjekk dei til Moses, leiaren for folket. Korleis løyste han denne konflikten? Først hadde han ei bønestund. Kvar gong det var vanskar, gjekk han til Gud og bad for folket. Det vart bønekamp i teltet til Moses. Guds profet streid med Gud på kne.

Tenk på det: Guds folk bad ikkje, dei klaga. Dei tenkte jordisk og menneskeleg og ville ha det godt og behageleg.

Kva gjorde så Gud i dette? Han gav dei eit middel eller ein måte å løysa problemet på. Han løyste det ikkje med eit tryllelsag ein gong for alltid. Han sa til Guds tenar: Slik skal du gjera! Ansvaret blei faktisk lagt over på Moses. Han var Guds sendemann på jord då, slik me er det nå. Og spørsmålet er: Tek me dette ansvaret på oss, vil me gå Guds ærend mellom folket i vår tid?

Gud signe kvar ein som gjer det.

46) 2. Mos. 17. Guds frelsesmåtar

Både ved Mara og Refidim mangla folket vatn, og Herren viste Moses korleis han skulle hjelpa dei. Begge gongene var Moses lydig og gjorde som Herren sa.

Ved Mara sa Herren at han skulle kasta eit trestykke i vatnet, då skulle det bli godt. For der var vatnet bittert, slik livet så ofte er for oss menneske. Moses gjorde det, og då skjedde eit under.

Det var Gud som greip inn med si makt. Me kan ikkje forklara kvifor det hende. Det var eit under, og det kan me aldri forklara. Gud gjorde det i si allmakt. Sume brukar dette treet som symbol på krossen. Og krossen og evangeliet har den same kraft til å gjera det sure søtt og godt.

Ved Refidim skulle Moses slå på fjellet, og vatnet skulle strøyma fram. Det var òg eit under og ei uvanleg hending. Gud greip inn. Paulus viser til denne hendinga i 1. Kor. 10,4 og seier berget var Kristus. Han vart slått til døden for å hjelpa og frelsa oss. For all frelse er av Gud.

Her ser me forresten noko meir om frelsa. Dette vatnet var den einaste redninga deira. Det fanst ikkje anna vatn. Og det var fritt og gratis. Dei måtte ikkje gjera noko for å få det. Folket skulle berre ta imot, drikka alt dei kunne. Det stemmer så godt med evangeliet. Jes. 55,1; Åp. 22,17.

Det var meir enn nok til alle, ingen blei vist bort. Slik er det levande vatnet, Jesus Kristus. Joh. 4,10. Har du bede han om det? Lovnaden er at alle som kjem, får hjelp. "Kom drikk igjen, min sjel--."

47) 2. Mos. 17,8-16. Striden med Amalek

Nå møter Israel sin første verkelege fiende på reisa. Det var Amalek som stamma frå Esau si ætt. Så lenge Israel var lite og ringe, var det lite kamp. Då var dei inga trugsmål mot fienden. Annleis blei det når Guds folk blei sterke og myndige. Då reiste den vonde seg til kamp og strid. Slik er det i all åndskamp.

Likevel var Israel utan makt og kraft til å kjempa mot Amalek. Fienden ville vinna sjølv om dei også var få. Amalek var fylt av hat og fanataisme.

Moses sende folket ut for å slåss. Dei måtte gå i striden. Moses skulle også kjempa, men ikkje med sverd og spyd. Moses skulle stå øvst på haugen med Guds stav i handa. Den hadde hjelpt dei i Egypt. To menn var med han på fjellet, Aron og Hur.

Då vart det slik at så lenge Moses lyfte handa med staven mot himmelen, vann Israel siger. Josva og folket måtte kjempa det dei kunne. Men Moses sine løfta hender var avgjerande.

Då hende det at Moses vart trøytt og hendene seig, v. 12. Han kvilte hendene sine (KJN). Då fekk fienden overtaket. I den stunda trong Herrens tenar hjelp. Aron og Hur støtta hendene hans, ein på kvar side. Slik heldt dei på heile dagen til sola gjekk ned. Då sigra Josva og Israel.

All strid i Guds rike er slik. Me skal gjera det me kan. Det avgjerande er likevel kontakten med himmelen i audmjuk bøn. Der vinn me kampen. Også me blir slitne og vil kvila. Då er det godt å få hjelp, nokon som kan stø oss.

Lat oss lyfta hendene mot den Allmektige i trua på at berre Han kan hjelpa oss. Her må alle truande stå saman, heilt til livssola går ned.

48) 2. Mos. 18. Jetro

Jetro var svigerfar til Moses. Han var prest for den høgste Gud, står det, sjølv om han stod utafor det utvalde folk. Han kom til Moses då dei var i Refidim og hadde kona og dei to sønene til Moses med seg.

49) 2. Mos. 19. Ved Sinai

Frå Refidim kom Israel til Sinai, v. 2. Her vart dei verande ei tid, og store ting hende. Moses stig opp på fjellet og møter Gud.

Det første Gud gjer er å gi ein veldig lovnad til folket. Hvis dei verkeleg ville halda Guds pakt og høyre på hans ord, skulle dei vera Guds eigedom.

Nå var dette ein lovnad med vilkår, og Israel klarte ikkje å halda pakta. Likevel tok Gud seg av dei.

50) 2. Mos. 20. Lova

Bibelen er delt i to læremessige delar: lov og nåde eller evangelium. Men det tyder ikkje at alt i GT er lov og NT berre evangelium. Lova er det som krev noko av oss for å vera og leva rett. Evangelium er det som berre gir.

På Sinai fekk Moses og Israel lova frå Gud, gjeven på to tavler. På den første stod om menneska sitt tilhøve til Gud. Det er dei tre første buda. Der talar Gud om å ikkje ha avgudar, eller om ikkje å ha noko ved sida av eller i staden for Israels Gud. Det står først og er det aller viktigaste.

Ein Gud er det som opptek oss mest og som me stolar mest på. Og det kan skifta med tida og kulturen. Det treng ikkje vera ein Gud av stein og tre. Det kan vera oss sjølve eller noko i verda. Trur me ikkje på den sanne Gud, er alt tapt.

Det andre er omsynet til Guds namn og dinest Guds dag. Det er viktig. Her gjeld det Guds ære meir enn hans eksistens. Me opplever at store og små bannar i Herrens namn og bruker hans dag til verdslege gjeremål. Det er aldri rett.

51) 2. Mos. 21-. Lovar for Israel

I tillegg til dei ti boda, fekk Israel mange andre lovar og føresegner ved Sinai. Det var seremonilovar og meir praktiske reglar for livet. Ein del av dei kan ein faktisk likna med det sivile lovverk som alle land må ha. Og det var ikkje noko galt med det.

Me finn reglar om trælar, om drap, om tjuveri og anna.

52) 2.Mos. 24. Guds pakt

53) 2. Mos. 25. Paktkista

Det er interessant å sjå at paktkista (arken) er omtala før sjølve tabernaklet. Sjølve teltet er her berre nemnt som ein stad eller heilagdom for Gud.

Paktkista er det viktigaste i tabernaklet. Den blir nøye forklart i kvar detalj. Den skulle vera kledd med gull - det edlaste metallet dei hadde. Dei skulle kunne bera den ettersom folket flytte frå stad til stad på reisa. Og i kista skulle lovtavlene vera - vitnemålet. Sjølve kista var av akasietre.

Dette er eit bilete på Kristus som Gud og menneske. Han har oppfylt lova sine krav og er slik lova sin ende til rettferd for dei som trur, Rom. 10,4.

Over kista var loket, også kalla nådestolen. Ordet tyder forsoningsdekke, og det var like stort som kista. Det er Kristus i hans forsoning som eit fullstendig dekke over lova sine krav. Han har gjort soning for alt. Me korkje skal eller kan gjera noko.

Over alt dette var kjerubane med Guds herlegdom. Mellom Gud og Guds lov er Kristi forsoning, nådestolen. Difor skal ikkje Gud tilrekna oss og døma oss for våre synder når me er i Kristus.

Og nett her er Gud, og her vil han møta oss og tala med oss, v. 22. Me kan berre møta den heilage Gud her, der han synder nåde mot den verste syndar.For Kristus har teke bort skuldbrevet vårt på krossen. Kol. 2,14. Rom. 3,25. Då er livsspørsmålet: har du funne din plass der?

54) 2.Mos. 26. Tabernaklet

Tabernaklet er Guds heilagdom i øydemarka, kap. 25,8-9. Moses fekk høyra og "sjå" korleis det skulle vera då han var på Sinaifjellet, kap. 25,40. Det skulle reisast på den rette måten, 26,30. Gud var altså nøye med at heilagdomen skulle vera etter hans vilje.

Dette lærer oss noko. Det er ikkje likegyldig korleis med ordnar arbeidet i kyrkje og bedehus. Ingen ting er eigentleg berre eit "ordningsspørsmål" som me kan avgjera fullt og heilt. Alt skal tena Guds sak og æra han.

Me legg merke til at stenger og tepper til teltet er omtala i detalj. Her er sølv og gull og farga skinn og ull. Alt har sin plass, og tabernaklet er fullt av symbolikk.

Ei viktig sak er at teltet var delt i to rom. Mellom dei var eit forheng som skiljevegg mellom det ytre heilage rommet og det indre - det aller heilagste (det høgheilage). Det var der inne at kista med nådestolen skulle stå. Og der møtte Gud folket, men det måtte skje ved ein mellommann, øvstepresten. Berre han kunne gå inn der, berre ein gong om året. Då måtte han ha offerblodet med til soning for synd.

I den nye pakt er det Jesus. Han har gått inn i den himmelske høgheilagdomen og gjort soning for alle menneske ein gong for alltid. På langfredag vart skiljeveggen riven ned. Nå kan me alle gå rett inn til Gud og be om nåde. Kristus er vår nådestol og offerplass. Han har gitt oss frimod til å gå like inn til Gud. Har du vore der? Og er du der framleis?